Laneko ezbehar-tasa jaitsi egin da 2025ean, lau urtean lehen aldiz, eta intzidentzia minimo historikoetara iritsi da, nahiz eta laneko heriotzen ondorioz prebentzioa indartzen jarraitu beharra dagoen

Argitalpen-data: 

Laneko ezbehar-tasa murriztu egin da bai lanaldian bai lanerako joan-etorrietan, eta intzidentziak (istripu kopuruaren eta langile kopuruaren arteko erlazioa) erregistratutako baliorik txikienetakoa lortu du

Laneko ezbehar-tasa jaitsi egin da 2025ean, lau urtean lehen aldiz, eta intzidentzia minimo historikoetara iritsi da, nahiz eta laneko heriotzen ondorioz prebentzioa indartzen jarraitu beharra dagoen

2025eko laneko ezbehar-tasari buruzko datuen bilakaera ona izan da, oro har, eta jaitsi egin dira bai lan-istripuen guztizko kopurua, bai langileen artean duten eragina. Hala ere, hobekuntza hori errealitate kezkagarriarekin batera dator: istripu hilgarrien gorakada. Egoera horren ondorioz, erakunde, enpresa, sindikatu eta prebentzio-erakunde guztien konpromisoari eutsi eta indartu behar dugu, gero eta seguruagoak diren lan-inguruneetarantz aurrera egiten jarraitzeko.

Guztira, 2025ean laneko baja eragin zuten 35.125 lan-istripu erregistratu ziren Euskadin, hau da, aurreko urtean baino % 2,8 gutxiago. Ezbehar-tasaren lehenengo murrizketa izan da 2020tik, lau urtez jarraian gora egiteko joera hautsi da-eta. Jaitsiera lanaldiko istripuetan gertatu zen batez ere, % 3,2 murriztu baitziren; in itinere istripuak, berriz, bizilekuaren eta lantokiaren arteko joan-etorrietan gertatutakoak, ia egonkor mantendu ziren, % 0,2 murriztu ziren-eta.

Bilakaera ere ona izan da istripu larrienetan. 2025ean 169 istripu larri izan ziren; eta, 2024an, berriz, 186. Hala ere, datuen arabera, laneko heriotzak ere ugaritu egin dira. Iaz 29 langile hil ziren lan-istripuen ondorioz, aurreko urtean baino lau gehiago. Igoera hori arrazoi ez-traumatikoek (bihotzekoak, iktusak, etab.) eragindako heriotzen gorakadaren ondorio izan da, batez ere, bost kasutik hamaikara igaro baitziren, aurreko urteetako antzeko mailetan kokatuz.

Laneko ezbehar-tasaren bilakaera orokorra ona izan bada ere, istripu hilgarrien hazkundea ez da pozik egoteko modukoa izan. Laneko heriotza bakoitza ezbeharra da, eta ezbehar larrienen atzean dauden arrazoien azterketan sakontzen jarraitu beharra dagoela uzten du agerian, baita horiek saihesteko prebentzio-neurriak indartzeko premia ere.

Datu orokorren hobekuntza intzidentzia-indizean ere ikusten da, hau da, istripu-kopurua Gizarte Segurantzan afiliatutako langileekin lotzen duen adierazlean, lan-merkatuan dagoen arrisku-maila zehatzago neurtzeko aukera ematen baitu. 2025ean enpleguak gora egin bazuen ere, intzidentzia % 3,8 jaitsi zen, mila langileko 36,63tik 35,22ra.

Lanaldian erregistratutako istripuetan, intzidentzia serie historiko osoko bigarren baliorik txikienera iritsi zen, 2020aren atzetik bakarrik, pandemiaren ondoriozko salbuespenezko zirkunstantziek urte hori baldintzatu zutela kontuan hartuta. Bestalde, in itinere istripuen intzidentziak bere horretan dirau.

Jarduera-sektoreen arabera, zerbitzuek intzidentzia-tasa txikienak izaten jarraitzen dute, bai gizonen artean, bai emakumeen artean. Lan-istripuen erdia baino gehiago sektore horri lotutako jardueretan gertatzen diren arren, arrisku-mailak industrian, eraikuntzan edo lehen sektorean erregistratutakoak baino askoz txikiagoak izan dira.

Analisiak, halaber, prebentzio-politikak bideratzen laguntzen duten joera ezagunak berretsi ditu. Lanaldiko istripuen intzidentziak nabarmen handiagoa izaten jarraitzen du gizonen artean; in itinere istripuetan, berriz, emakumeak dira maila handiagoak dituztenak. Era berean, langile gazteenek ezbehar-tasa handiagoa izaten jarraitzen dute talde zaharrenek baino. Bestalde, aldi baterako kontratuak dituztenen intzidentzia handiagoa da, eta autonomoek, berriz, ezbehar-tasa txikienak dituzte.

2025eko datuek berretsi egin dute enpresek, langileek eta administrazio publikoek egindako esfortzuak eta prebentzio-politikek emaitzak ematen jarraitzen dutela laneko ezbehar-tasaren murrizketan. Hala ere, istripu hilgarrien gorakadak agerian uzten du oraindik ere erronka garrantzitsuak daudela eta beharrezkoa dela prebentzio-kultura, prestakuntza zein araudia betetzen direla bermatzea eta istripu larrienak saihesteko berariazko jarduerak indartzen jarraitzea.

Helburuak berbera izaten jarraitzen du: lanean ari denak ez du bizitza galduko, eta lana ez da bere osasunaren kalterako izango. Laneko heriotza bakar bat gertatzen den bitartean, prebentzioak gizarte osoaren lehentasun izaten jarraitu beharko du.

Lan-istripuei buruzko 2025eko txosten osoa Osalanen webgunean dago eskuragarri.